Rusizi: Abaturage bo mu mudugudu wa Gasharu, akagari ka Shagasha umurenge wa Gihundwe, mu ngo zigera ku 100 bavuga ko babayeho mu bwigunge batuye mu mujyi, nta gikorwa remezo cyaba icy’umuriro w’amashanyarazi bigira kimwe n’amazi meza.
Aba baturage abaganirije UMUSEKE, bavuga ko isibo yabo basigaye hagati bazengurutswe n’abafite ibyo bikorwa remezo. Ngo bahora bizezwa ko bizabageraho bikanyura iwabo bijyanwa ahandi.
Mukamusabwa Christine ni umubyeyi utuye muri uyu mudugudu wa Gasharu, ati “Ingo ijana twasigaye inyuma, turi mu gishushanyo mbonera cy’umujyi, nta bintu byiza by’iterambere bitugeraho amapoto yaramanitswe nta muriro w’amashanyarazi tugira nta n’amazi meza tugira.”
Dusenge Protegene ni umwe mu rubyiruko na we atuye muri uyu mudugudu, ati “Turi mu murenge wa Gihundwe mu mujyi, nta muriro w’amashanyarazi tugira amapoto amaze umwaka ashinze nta nsiga ziriho, abaturanyi bayashingiye rimwe bari hafi gucana twe twarahebye.”
Ati “Mu minota makumyabiri n’itanu umuntu aba ageze mu mujyi, turawuturaniye turi mu gishushanyo mbonera cy’umujyi nta gikorwa remezo na kimwe kitugeraho, nta muriro tujya kuwuvumba. Nta mazi meza tunywa ay’imigezi ishoka.”
Aba baturage bakomeza bavuga ko kuba nta bikorwa remezo bagira bibagiraho ingaruka nyinshi, zirimo kuba nta terambere bageraho.
Bifuza ko bakurwa mu bwigunge bakabaho nk’abandi baturage bo mu mujyi.
Ubuyobozi bw’akarere ka Rusizi, butangaza ko ibi bibazo byose bubizi bubizeza ko hari imishinga iteganyijwe yitezweho kubikemura, busaba aba baturage kuba bihanganiye ko bi bikorwa remezo bitarabageraho.
Sindayiheba Phanuel ni Umuyobozi w’akarere ka Rusizi, ati “Ku bijyanye n’umuriro w’amashanyarazi, hari umushinga dutegereje wo gukwirakwiza amashanyarazi no kongera ingufu, aho asanzwe uzadufasha kugera ku ngo zirenga ibihumbi 15 mu midugudu yagenewe imiturire, no mu Kagari ka Shagasha harimo.”
Yavuze ko hari umushinga w’amazi uri gukorwa biteganijwe ko uzageza amazi meza mu kagari ka Shagasha, n’umurenge wa Nkanka, umuyoboro uri kuva ku masoko y’amazi ari gutunganywa muri Nyagatare.
Ati “Turabasaba kwihangana mu gihe imirimo iri gukorwa.”
Imibare yo muri Kamena 2024, igaragaza ko abaturage bo mu Karere ka Rusizi 73.6% bamaze kugerwaho n’umuriro w’amashanyarazi, harimo 55.5% ukomoka ku muyoboro mugari, na 18.1% udafatiye ku muyoboro mugari.


MUHIRE Donatien
UMUSEKE.RW/ i RUSIZI
